از رؤیاهای کودکی تا پروانه‌های زرین؛ روایت جشنواره‌ای شش‌روزه در اصفهان
اصفهان در شش روز، میزبان رویدادی بود که سینما را به دنیای کودکان و نوجوانان پیوند زد؛ سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با مشارکت بیش از هزار و ۶۰۰ داور کودک و نوجوان، نمایش...
اصفهان در شش روز، میزبان رویدادی بود که سینما را به دنیای کودکان و نوجوانان پیوند زد؛ سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با مشارکت بیش از هزار و ۶۰۰ داور کودک و نوجوان، نمایش آثار سینمایی، برگزاری نهمین المپیاد فیلم‌سازی و اجرای بیش از هزار برنامه فرهنگی در سطح شهر، شامگاه ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵ و هم‌زمان با روز جهانی کودک به کار خود پایان داد؛ رویدادی که با معرفی برگزیدگان، بار دیگر اهمیت روایت قصه‌های نسل آینده و گسترش فعالیت‌های فرهنگی کودک‌محور را برجسته کرد.
به گزارش نگاه اصفهان، در مهم‌ترین بخش رقابتی سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، فیلم «شوتینگا» به کارگردانی آرش معیریان و تهیه‌کنندگی امیر رحیم‌زاده، دو پروانه زرین بهترین کارگردانی و بهترین فیلم کودک را از آن خود کرد.
در بخش پویانمایی سینمایی، عماد رحمانی و مهرداد محرابی برای انیمیشن «نگهبانان خورشید» برگزیده شدند. همچنین امیررضا محمدی‌سلیمانی برای بازی در فیلم «کوچ» جایزه بهترین بازیگر کودک و دانیال جعفری برای فیلم «عروس چشمه» جایزه بهترین بازیگر نوجوان را دریافت کردند.
پروانه زرین بهترین فیلم نوجوان نیز به فریدون نجفی برای تهیه‌کنندگی «عروس چشمه» رسید. در بخش دستاوردهای فنی، حسن ایوبی برای تدوین فیلم «شوتینگا» دیپلم افتخار دریافت کرد و امیر ولی‌خانی و رضا محمودیان برای جلوه‌های بصری این فیلم برگزیده شدند.
مراسم اختتامیه شامگاه پنجشنبه ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵، هم‌زمان با روز جهانی کودک، با اجرای مژده لواسانی و همراهی رهام رسولی، مجری نوجوان جشنواره، برگزار شد و جمعی از مسئولان فرهنگی و سینمایی، هنرمندان و فعالان سینمای کشور در آن حضور داشتند.
رقابت آثار سینمایی در بخش‌های مختلف
رقابت در بخش‌های مختلف جشنواره، از فیلم‌های بلند داستانی تا آثار کوتاه، مستند، پویانمایی و تولیدات مرتبط با هوش مصنوعی، دنبال شد. شامگاه دوشنبه ۱۳ مهرماه، آیین اختتامیه بخش بین‌الملل و بخش‌های فیلم کوتاه داستانی، مستند، پویانمایی و هوش مصنوعی برگزار و برگزیدگان این بخش‌ها معرفی شدند.
در بخش فیلم کوتاه داستانی، ایوب گلکار برای فیلم «مکانیک» پروانه زرین بهترین فیلم کوتاه را دریافت کرد. جایزه ویژه شهدای میناب نیز به فیلم «ماکان» اختصاص یافت.
در بخش مسابقه سینمای ایران، آثاری همچون «شوتینگا»، «کوچ»، «عروس چشمه»، «عموی بچه‌ها»، «ورکانا» و «نگهبانان خورشید» در کانون توجه قرار گرفتند.
هیئت داوران بخش فیلم‌های بلند داستانی را چهره‌هایی چون گیتی خامنه، مریم سعادت، شبنم مقدمی، ایرج طهماسب، محمود کلاری، میثم مولایی و بابک خواجه‌پاشا تشکیل می‌دادند.
مشارکت بیش از ۱۶۰۰ داور کودک و نوجوان
یکی از ویژگی‌های شاخص این دوره، حضور بیش از هزار و ۶۰۰ کودک و نوجوان در فرایند داوری آثار بود؛ مشارکتی که به مخاطبان اصلی سینمای کودک فرصت داد تا در ارزیابی فیلم‌ها نقش مستقیم داشته باشند و درباره روایت، شخصیت‌پردازی و محتوای آثار اظهارنظر کنند.
نمایش عمومی آثار جشنواره از ۱۲ تا ۱۵ مهرماه در پنج نقطه شهر اصفهان دنبال شد. در این روزها، سینماها میزبان مخاطبانی بودند که برای تماشای فیلم‌های کودک و نوجوان و آشنایی با جهان داستانی آثار تازه گرد هم آمدند.
در دومین روز جشنواره، نمایش فیلم‌های کوتاه و پویانمایی مورد توجه قرار گرفت و انیمیشن «نگهبانان خورشید» برای داوران کودک به نمایش درآمد. همچنین نشست‌های نقد و بررسی فرصتی فراهم کرد تا آثار پس از نمایش، از منظرهای مختلف بررسی شوند و زمینه گفت‌وگو میان فیلم‌سازان، منتقدان و مخاطبان جوان شکل بگیرد.
در روزهای میانی جشنواره نیز فیلم‌هایی همچون «ورکانا»، «گرگی خان» و «عموی بچه‌ها» در برنامه نمایش و نشست‌های مرتبط قرار گرفتند و بخشی از ظرفیت سینمای ایران در پرداختن به دغدغه‌ها، تخیل و تجربه‌های کودکان و نوجوانان را به نمایش گذاشتند.
در کنار نمایش آثار سینمایی، توجه به امکان بهره‌مندی گروه‌های مختلف از برنامه‌های فرهنگی نیز از محورهای این دوره بود. نمایش ویژه فیلم «گرگی خان» برای نابینایان، از جمله برنامه‌هایی بود که بر ضرورت گسترش دسترسی به تجربه‌های هنری تأکید داشت.
چنین برنامه‌هایی نشان می‌دهد که مشارکت فرهنگی کودکان و نوجوانان زمانی فراگیرتر خواهد شد که فرصت دسترسی به آثار هنری برای مخاطبان با نیازها و شرایط متفاوت فراهم شود.
نهمین المپیاد فیلم‌سازی نوجوانان ایران، از دیگر برنامه‌های مهم جشنواره بود که آیین اختتامیه آن در ۱۴ مهرماه برگزار شد. این رویداد با هدف شناسایی و پرورش استعدادهای جوان، فرصتی برای آشنایی نوجوانان با فرایند تولید فیلم، روایت‌پردازی و بیان دیدگاه‌های شخصی از طریق تصویر فراهم کرد.
اهمیت چنین برنامه‌ای در آن است که نوجوانان را از جایگاه تماشاگر صرف خارج می‌کند و امکان تجربه عملی فیلم‌سازی را در اختیار آنان قرار می‌دهد. آینده سینمای کودک و نوجوان، علاوه بر حمایت از فیلم‌سازان حرفه‌ای، به فراهم‌شدن فرصت‌هایی برای نسل تازه نیاز دارد تا بتواند داستان‌ها و دغدغه‌های خود را با زبان تصویر روایت کند.
در کنار نمایش فیلم‌ها و برنامه‌های تخصصی، بیش از هزار برنامه جانبی در سطح شهر اصفهان پیش‌بینی و اجرا شد. این فعالیت‌ها با همکاری بخش‌های فرهنگی شهرداری و مناطق مختلف شهر شکل گرفت و کوشید فضای جشنواره را از سالن‌های نمایش به محله‌ها و محیط‌های عمومی گسترش دهد.
اجرای این برنامه‌ها، فرصتی برای پیوند بیشتر فعالیت‌های فرهنگی با زندگی روزمره شهروندان فراهم کرد و نشان داد که رویدادهای سینمایی می‌توانند فراتر از فضای سالن‌های نمایش، در تقویت مشارکت اجتماعی و گسترش تجربه‌های فرهنگی خانواده‌ها نقش داشته باشند.
پایان جشنواره؛ آغاز مسیری برای آینده سینمای کودک
با برگزاری مراسم اختتامیه در روز جهانی کودک، شش روز فعالیت رسمی سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در اصفهان به پایان رسید؛ رویدادی که مشارکت کودکان در داوری، حمایت از استعدادهای نوجوان، نمایش آثار متنوع و اجرای برنامه‌های فرهنگی در سطح شهر را در کانون توجه قرار داد.
با این حال، اهمیت چنین جشنواره‌ای را نمی‌توان تنها با تعداد فیلم‌های نمایش‌داده‌شده یا فهرست برگزیدگان سنجید. تداوم اثرگذاری آن به تولید آثار باکیفیت، حمایت از فیلم‌سازان جوان و ساخت داستان‌هایی وابسته است که بتوانند با جهان ذهنی، دغدغه‌ها و تجربه‌های نسل امروز ارتباط برقرار کنند.
جشنواره کودک زمانی به هدف اصلی خود نزدیک‌تر می‌شود که اثر آن پس از خاموش‌شدن چراغ سالن‌ها نیز ادامه یابد؛ در مدرسه‌ای که کودکی رؤیای ساخت فیلم را در سر می‌پروراند، در خانواده‌ای که اعضای آن برای تماشای یک اثر سینمایی کنار هم می‌نشینند و در شهری که هنر را بخشی از زندگی روزمره شهروندان می‌داند.
اصفهان در شانزدهم مهرماه میزبان پایان یک دوره دیگر از این جشنواره بود؛ پایانی که می‌تواند سرآغاز توجهی دوباره به آینده سینمای کودک و نوجوان و این پرسش مهم باشد که چگونه می‌توان داستان‌هایی ساخت تا کودکان امروز خود را در آن‌ها ببینند و با امید به آینده، رؤیاهایشان را به تصویر بکشند.
خبرنگار: سعید نوها