نوجوانان میتوانند به عنوان سفیران تغییر در جامعه عمل کنند
برنامه بفرمایید حال خوب آماده ست در راستای پیشگیری از آسیب های اجتماعی در باغ غدیر اصفهان طی دو روز برگزار شد. در این رابطه با برگزار کنندگان این برنامه به گفت و گو نشستیم که در ادامه می خوانیم.
به گزارش نگاه اصفهان، از مرتضی ملکی رئیس هیئت مدیره همیاران نوجوانان پیشرو و برگزار کننده برنامه" بفرمایید حال خوب آماده ست" در رابطه با هدف از برگزاری این برنامه پرسیدیم وی گفت: "بفرمایید حال خوب آمادست" یکی از برنامههای اجرایی فراخوان محور یاریگران اجتماعی شهر از سوی اداره مشارکت های فرهنگی و اجتماعی و مرکز پیشگیری از آسیب های اجتماعی شهرداری اصفهان بود که همیاران نوجوانان پیشرو اصفهان برگزار کرد . این برنامه از بین ۶ مسئلهای که در کارگاههای توان افزایی مسئله محور بر روی معضل طلاق و مسئله تنظیم هیجانی متمرکز بود. در این برنامه مشخصا از Art therapy و هنردرمانی بهره بردیم و در قالب پرفورمنس تلاش شد که پیامهای مد نظر را به نوعی به مخاطب برساند و این یک نوآوری در برنامه بود.یک برنامه چند وجهی که قالبهای مختلف داشت: قالب مشاوره فردی، قالب کودک و نقاشی، قالب مشاوره گروهی، قالب تحلیل روانشناختی فیلم کوتاه، قالب تست های روانشناختی و قالب پرفورمنس
به عنوان روانشناس آسیبهای اجتماعی در ایران را چطور ارزیابی میکنید؟
آسیبهای اجتماعی در جامعه ایرانی نسبت به جوامع دیگر خیلی رقیقتر است یعنی آسیبها به مراتب در دیگر کشورها بیشتر هستند ولی نرخ رشد آسیبها در ایران بالاتر رفته است و در حال حاضر نسبت به دیگر کشورها هم کیفیت و هم تعداد حاشیه نشینهایمان کمتر هستند. کیفیت بیشتر و تعداد کمتر مثلا: نرخ شیوع اعتیاد و خودکشی در کشور ما کمتر از دیگر کشورهاست ولی سرعت آسیبها با توجه به اینکه یک جامعه در حال گذار هستیم بالاست .
در ادامه با مهناز محمدی مدیرعامل همیاران نوجوانان پیشرو از اقدامات این گروه سخن گفت و افزود: در بحث اسیب های اجتماعی همیاران نوجوانان پیشرو اقدامات قابل توجهی انجام دادیم، پژوهش و تحقیق، برگزاری کارگاههای آموزشی، مشاوره گروهی و حمایت از خانوادههای در معرض آسیب دیده را انجام داده است. این اقدامات به منظور تقویت روحیه همیاری و ایجاد فضایی امن برای گفتگو و تبادل نظر در مورد آسیبهای اجتماعی بوده است.
نگاه ویژه جمعیت همیاران نوجوانان پیشرو در رابطه با آسیب های اجتماعی چیست؟ تا کجا میتوان این موضوع را در جامعه پررنگ کرد؟ چه پیشنهادی دارید؟
نگاه جمعیت همیاران نوجوانان پیشرو به آسیبهای اجتماعی بر پایه توانمندسازی نوجوانان و ارتقاء آگاهی آنها است. ما معتقدیم که نوجوانان میتوانند به عنوان سفیران تغییر در جامعه عمل کنند و با ایجاد گفت و گو درباره آسیبها، به پیشگیری و کاهش آنها کمک نمایند. برای پررنگتر کردن این موضوع، پیشنهاد میشود برنامههای آموزشی و فعالیتهای مشارکتی در مدارس و محلهها برگزار شود. همچنین، ایجاد بسترهایی برای بیان نظرات و تجربیات نوجوانان میتواند به تقویت احساس مسئولیت و مشارکت آنها در حل مشکلات اجتماعی کمک کند.
دکتر امان اله باطنی مدیر مرکز پیشگیری از آسیب های اجتماعی شهرداری اصفهان، تعریف شما به عنوان یک جامعه شناس از آسیبهای اجتماعی چیست و چند نمونه داریم؟
ما سه نسل مسئله اجتماعی داریم نسل اول مسئله اجتماعی به نوعی اکتشاف نفت در سال ۱۲۸۷ و یا به تعبیری به انقلاب سفید برمیگردد و اصلاحات ارضی در این نسل مسائل و آسیبهای مردانه است و خیلی زنان درگیر آسیبها نیستند مسائل عموماً یک یا حداکثر دو حلقهای هستند و زیاد پیچیده نیستند علل اجتماعی ندارند و بلکه علل فردی دارند نسل دوم مسائل اجتماعی به وقتی برمیگردد که تعادل زندگی شهری و روستایی به هم میخورد و بعد از اصلاحات ارضی شاهد هجوم مردم به شهرها هستیم و حجم گمنامی هویتی افزون میشود اینجا مشکلات دو یا سه حلقهای هستند کم کم زنان در آسیبهای اجتماعی به شدت مهم میشوند چون زنان درگیر آسیبهای اجتماعی میشوند و آسیبهای اجتماعی علاوه بر علل فردی علل اجتماعی هم پیدا میکنند. اما نسل سوم آسیبهای اجتماعی به وقتی برمیگردد که تعادل زندگی شهری و روستایی به شدت به نفع زندگی شهری به هم میخورد. و ما شاهد گمنامی هویتی بسیار پررنگی هستیم الان حدود ۷۳ درصد جامعه ایران شهرنشین هستند که ۵۰ درصد این شهرنشینها در کلان شهرها زندگی میکنند و حجم گمنامی هویتی را در اینجا مییابیم. در حالی که در دنیا ۵۴ درصد جمعیت جهان شهرنشین اند و لااقل ۲۰ درصد نرخ شهرنشینی در کشورمان بیشتر است که به خصوص از اوایل دهه ۷۰ اوج میگیرد و ما باید که این سه نسل مسائل اجتماعی را بشناسیم. در این نسل ما شاهد اوجگیری آسیبهای اجتماعی هستیم. به یک تعبیر ۲۹ آسیب شناخته شده اجتماعی داریم که از بین اینها وقتی فراتحلیلی انجام شد و ماتریس مقایسه زوجی ترسیم شد. شورای اجتماعی کشور به ۵ آسیب اولویتدار رسیده است که عبارتند از اعتیاد، طلاق ،مفاسد اقتصادی ،حاشیه نشینی درون شهری و نقاط بحرانی و حاشیه نشینی برون شهری چون نرخ شیوع این ۵ آسیب به شدت فراگیرتر از بقیه آسیبهاست و میزان اثرگذاری بر دیگر آسیبها به شدت بیشتر است بنابراین ملاک ما این پنج آسیب است که در فراخوان توان افزایی مسئله محور کار با یاریگران شهر اجتماعی شهر هم به آن پرداختیم.
شما به عنوان یکی از بازوهای برنامه بفرمایید چه برنامههایی تا به حال انجام دادهاید و برای جلوگیری از آسیبهای اجتماعی چه برنامههای آتی دارید؟ چه اقداماتی انجام دادهاید و چه برنامهای تا یک سال آینده دارید؟
در یک سال گذشته روی دو موضوع جامعه پذیری اولیه و جامعه پذیری ثانویه مترکز بودیم، جامعه پذیری اولیه در نهاد خانواده و جامعه پذیری ثانوی در نماد مدرسه کار شده است. اجرای دورههای آموزش خود تنظیمی برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی برای نوجوانان ۱۰ تا ۱۳ ساله در مدارس و برای مادران و پدران در مواجه با اولین بحرانهای تربیتی مثل سیگار، مشروب ،دوست دختر، دوست پسر، خود ارضایی..
در این دوره دانش آموزان طبق ۵معیار غربالگری شده و وارد دورههای دیگری به عنوان تحکیم بنیان خانواده میشوند که در مورد دوگانه عشق و حد و مرز صحبت میشود که بیشتر روی سبکهای فرزندپروری متمرکز هستند.کار عمده و کلان دیگری که انجام میشود بحث یاریگران اجتماعی شهر هست که برای اولین بار در شهر مدیریت اجرایی را جاری سازی کردیم.مدیریت هنر انجام کار با و یا به وسیله دیگران است و مدیریت اجتماعی یعنی هنر انجام کار در شهر به وسیله دیگران. مدلی که پیش از این ارائه میشد مدل (جی تو سی) بود یا بیزینس (بی تو سی) بود. الان مدل مدل (بی تو بی توسی) شده یعنی توانمند کردن کنشگرهای اجتماعی.کنشگرهای اجتماعی در سطح محلات کار انجام میدهند و ما به جای اینکه چهار یا پنج کار کلان در طول سال در شهر انجام دهیم الان ۶۳ کار را در سطح محلات و ریز محلات پیش میبریم. این کارها به وسیله نهادهای مدنی از طریق برنامه یاریگران شهرانجام شده است. ابتدا در این برنامه در کارگاههای اولیه برای کنشگرهای ۱۵ منطقه شهری کارگاه جمعیت شناسی اجتماعی برگزار شد. بعد افراد در فراخوان توان افزایی مسائل محور یاریگران شرکت کردند و از افرادی که در کارگاه توان افزایی شرکت کردند ۱۰۵ طرح به دبیرخانه یاریگران گسیل شد که ۶۳ طرح انتخاب شد که به اجرا برود و ما کماکان رابطه ارگانیک با کنشگران را حفظ میکنیم.
همیاران نوجوانان پیشرو تشکر و قداردانی می کند از مرکز مشاوره ندای راه زندگی، شهرداری منطقه4، مدیریت باغ غدیر، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهزیستی، کمیته امداد منطقه3، دبیرستان فرهنگ مفظلی و سپاس از: آقایان: رضا سلیمانی، رامین عسگری، حسین کیانی، امیر حسین کاشیان، فرزاد جمشیدی، محسن صابری و خانم ها: سمانه کاشیان، پگاه پرند، فاطمه موسوی، شکوفه علی د ادی، آوین کیانی، زینب شفیعیان، الهه پرویزی، زینب دهقانی، نسرین حاج محمدی، حسنا نادی، فاطمه دهقانی، یگانه استاد شریف معمار، مریم احمدی، ریحانه مراد خانی و مبینا لطفی.