رفع معضل گرد و غبار در اصفهان نیازمند اقدامات فوری است

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: اقدامات فوری و بلند مدت با هدف پیشگیری از وقوع حوادث و شناسایی و رفع کانون‌های گرد و غبار اطراف جاده‌ها در این استان انجام شود.

به گزارش نگاه اصفهان و به نقل از ایرنا، منصور شیشه فروش اظهار کرد: اقدامات فوری با هدف پیشگیری از وقوع حوادث توسط پلیس و راهداری و اقدامات بلند مدت در این زمینه برای شناسایی کانون‌ها در اطراف و اجرای طرح‌های کاهش خطر در اطراف جاده‌ها توسط اداره راه و شهرسازی با همکاری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای و منابع طبیعی اجرا شود.

وی افزود: مطالعات مشخصی در زمینه اجرای این طرح‌ها انجام شده و در مرحله اول ۶۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است که منابع طبیعی باید در کانون های بحرانی فرسایش بادی استان اجرا کند.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: منابع طبیعی باید این طرح‌ها را در کانون‌های بحرانی فرسایش بادی استان اجرا کند و سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری با همکاری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای باید اعتباراتی برای اجرای این طرح‌ها اختصاص دهد تا این جاده‌ها در برابر طوفان گرد و غبار ایمن شود.

وی اضافه کرد: ۱۶ کانون گرد و غبار در استان اصفهان با بیش از یک میلیون و ۹۰ هزار هکتار وسعت شناسایی شده و مطالعاتی بر روی آنها انجام شده است اما بدلیل جریان نداشتن آب در رودخانه زاینده رود از مدتها قبل و کاهش بارش‌ها و گرمای هوا، این کانون‌های گرد و غبار نقطه‌ای و داخلی هم فعال شده که با وزش باد فعال می‌شوند.

شیشه فروش خاطرنشان کرد: محورهای شرق و شمال استان اصفهان بادخیز هستند که محورهای نایین - اردکان، اردستان- نایین،  سجزی،  کنارگذر شرق اصفهان و جاده نطنز و اتوبان کاشان در بعضی از مقاطع و همچنین محورهای شهرضا از ظرفیت ایجاد گرد و غبار برخوردارند.

وی بیان کرد: استان اصفهان در مقاطع زمانی سالجاری با شرایط گرد و غبار و وزش باد شدید مواجه شد که به طوفان شدید منجر شد و سرعت باد به ۱۲۰ کیلومتر در ساعت رسید که در بعضی از مناطق جاده‌ای از جمله محور نایین- اصفهان موجب خیزش گرد و غبار و فعال شدن کانون‌ها و کاهش میدان دید شد.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با بیان اینکه این کانون‌های گرد و غبار با کم بارشی و وزش باد شدید فعال می‌شوند گفت: ۲۵ خودرو در گرد و غبار نوروز امسال با یکدیگر برخورد کردند و خساراتی به این خودروها وارد شد و گرد و غبار و طوفان شن خسارت هایی را به تعدادی از خودروها که به توصیه های پلیس راه توجه نکرده بودند، وارد کرد.

وی گفت: شناسایی مقاطع آسیب پذیر در مورد کاهش میدان دید و گرد و غبار در جاده ها و محورهای مواصلاتی یکی از برنامه‌ها در این زمینه است که به منابع طبیعی ابلاغ شده تا با همکاری هواشناسی و راه و شهرسازی در این زمینه اقدامات لازم را انجام دهند.

شیشه فروش ادامه داد: اداره راه و شهرسازی باید با همکاری منابع طبیعی در اطراف بعضی از مقاطع جاده ای با پتانسیل خطر،  طرح‌های بادشکن زنده و غیر زنده را اجرایی کند.

وی اظهار داشت: اجرای طرح‌های نهال کاری، تثبیت شن‌های روان، تثبیت کانون‌های گرد و غبار و مالچ پاشی از مهمترین برنامه هایی است که باید در اطراف این جاده ها با هدف حفاظت از جاده‌ها در برابر گرد و غبار انجام شود.

گرد و غبار اصفهان ترکیبی از ذرات معدنی، فلزات سنگین و دوده است

به اعتقاد برخی از کارشناسان گرد و غبار اصفهان ترکیبی از ذرات معدنی، فلزات سنگین و دوده است و با توجه به ویژگی های گوناگون هر یک از سرچشمه ها، تنها با اتکا به روش‌های سنتی مانند کاشت درخت نمی‌توان آلودگی گرد و غبار را رفع کرد.
سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور به عنوان یکی از اعضای کمیته ملی مقابله با گردوغبار، شناسایی و پهنه‌بندی سرچشمه های تولید و انتشار گرد و غبار را از سال ۱۳۹۳ در برخی استان‌ها آغاز کرده است و از سال ۱۳۹۶ تاکنون این طرح ملی به مسوولان امر در سراسر کشور در حال انجام است که حدود ۸۵ درصد پیشرفت داشته است.
به گفته این کارشناسان گرد و غبار اصفهان مانند شهرهای صنعتی تهران و اهواز، ترکیبی از ذرات غبار طبیعی یا معدنی (mineral aerosol) از جمله سیلیس یا سیلیکا، کانی رسی و کمی آهک است که از زمین های پیرامون یا ساخت و سازهای شهری سرچشمه می‌گیرد به علاوه فلزات سنگین ناشی از فعالیت صنایع که به ویژه در شهری مثل اصفهان زیاد مشاهده می‌شود و دوده که از اگزوز ماشین‌ها خارج می‌شود.
فلزات سنگین صنایع و دوده یا کربن سوخته حاصل فعالیت خودروهای دیزلی و کارخانه‌های با سوخت مازوت و گازوئیل است که ترکیب ذرات گرد و غبار هوای این کلانشهر را تشکیل می‌دهد، ترکیباتی که در هوای شهرهایی مثل تهران و اهواز هم وجود دارد.

تغییر اقلیم در آلودگی هوای ۲ هفته‌ای تهران و اصفهان در دی ماه سال گذشته نقش آشکار داشت؛ وزش باد که به صورت طنز از کنار آن می‌گذریم موضوعی مهم بوده و مساله حائز اهمیت تغییر جهت وزش باد است.
۷۰ تا ۸۰ درصد جهت وزش باد غالب در تهران و اصفهان در گذشته از سمت غرب و شمال غرب و حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بادها از سمت جنوب و شرق بوده است در حالی که اکنون مدت، شدت و فراوانی بادهای شرقی و جنوبی در فلات مرکزی بیشتر شده که این چالش، سبب انباشت آلودگی بیشتر می‌شود.

شرق اصفهان بیابانی است، دشت سجزی و برخی صنایع در این منطقه قرار دارند و تغییر جهت وزش باد سبب انباشت آلودگی در اصفهان می‌شود و نمی‌گذارد شهر نفس بکشد.

جهت بادها مانند الگوی بارش‌ها در کشور متفاوت شده در سال‌های اخیر الگوی بارشی از برف به باران تغییر کرده و آرام‌آرام جهت بادهایی که از سمت جنوب و شرق کشور می‌وزند در حال افزایش است، این‌ها نکاتی است که در زمینه آلودگی هوا و راهکارهای مدیریت آن باید مورد توجه قرار گیرد.