Ph6025.jpg

تاثیر یادگیری خواندن به کودکان قبل از 6 سالگی

on .

mamakhejabبستر سازی یادگیری بهتر است یا صرفا یک فشار از سوی والدین؟

سالهاست که در حیطه آموزش و پرورش بحث آغاز آموزش خواندن به کودکان چالشی طولانی و حل ناشدنی است. عده ای معتقدند برای آموزش خواندن حتی در حد شناخت حروف باید تا سال اول دبستان صبر کرد. عده ای نیز توانایی خواندن را امری ذاتی می دانند که منحصر به انسان است و از آغاز تولد با اوست.

متاسفانه سرانه مطالعه در کشور ما رقم پایینی را به خود اختصاص داده است و اگر به پله های ابتدایی آموزش برگردیم تا مشکل را ریشه یابی کنیم به این نکته می رسیم که شوق خواندن در فرزندانمان کمتر شده است و اینبار هم باید از همان کلمه متاسفانه استفاده کرد که املا و درک مطلبشان نیز محور رو به پایین است، و جا دارد تفاوت هوش کودکان امروزی با دهه های پیشین را مد نظر داشته باشیم که باید هم آموزش به روش های جدید و جذاب تر باشد و هم سنین پایین تر را برای شروع آموزش انتخاب کرد. براستی چرا ما نتوانسته ایم در آموزش کودکان موفق عمل کنیم؟

در رابطه با اینکه آموزش خواندن قبل از شروع مدرسه آیا می تواند به کودک و بستر سازی یادگیری بهتر آنان در آینده کمک کند با خانم مامک حجاب دانش آموخته دانشگاه تربیت معلم شهید باهنر تهران در رشته کودکان دچار آسیب شنوایی و کارشناس آموزش کودکان استثنایی به گفت و گو نشستیم. وی معتقد است کودکان می توانند با روش کد گذاری خواندن را فرا گیرند و آنچه غیر قابل انکار است وضعیت اسف بار سرانه مطالعه در کشور ایران است که بزرگترین علت آن بی علاقگی به کتاب و کتاب خوانی است و ریشه در سواد آموزی شتاب زده و محدود به یک سال آموزشی(پایه اول ابتدایی)دارد.

حجاب می گوید که به عقیده کارشناسان علوم تربیتی، خواندن تلاشی سخت و طولانی است که باید تسهیل شود تا نه فقط کودک به آرامی و پله به پله آن را بیاموزد، بلکه تجربه ای شیرین باشد و همراه بازی و سرگرمی آموخته شود. این در حالی است که در ایران کودکان برای آموزش سواد باید تا پایان شش سالگی صبر کنند و بعد با شتاب و بدون توجه به تفاوت های فردی و خانوادگی تمام 23 حرف الفبای فارسی همراه با استثنائات و 6 مصوت، در طول 9 ماه تدریس شوند. این جریان آنجا توان فرساتر میشود که در این 9 ماه کودک باید نوشتن و املا و نیز اعداد و حساب کردن و مفاهیم اولیه علوم تجربی را نیز بیاموزد.

  • بدون تعصب، برنامه های مدون و رسمی آموزش و پرورش را نقد کنیم

او ادامه می دهد که از نتایج این تاخیر در آموزش سواد به کودک می توان به افزایش شمار کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری، بی علاقگی و حتی تنفر کودکان نسبت به کتاب و کتابخوانی، ناتوانی در روانخوانی و مهارت های درک مطلب و متعاقب آن کم سوادی و پایین بودن اطلاعات عمومی و علمی دانش آموزان را نام برد.

حجاب با عنوان آنکه به نظر می رسد که دیگر وقت آن رسیده دست از جانب داری نسبت به نظریات بدون پشتوانه تحقیقاتی برداریم و بدون تعصب، برنامه های مدون و رسمی آموزش و پرورش را نقد کنیم تا علت کتاب گریزی و سرانه پایین مطالعه در کشور را پیدا کنیم گفت: بر اساس تحقیقات کارشناسان علوم تربیتی کودکان از لحظه تولد توانایی رمز گشایی و شناخت کدهای نوشتاری و ترسیمی را دارند. این توانایی همان چیزی است که برای خواندن و با سواد شدن مورد نیاز است و در جوهره هر انسانی به صورت مادرزادی و ذاتی وجود دارد. دست کم گرفتن این استعداد ذاتی و تلف کردن آن به بهانه اینکه باید صبر کرد تا کودک به سن مدرسه برسد باعث افت این توانایی و از بین رفتن شوق کودک برای رمزگشایی )خواندن( نشانه های نوشتاری خواهد شد.

  • خواندن نوعی رمزگشایی است

وی تاکید می کند که البته توجه داشته باشید خواندن با نوشتن تفاوت بسیاری دارد. نوشتن نیاز به توانایی های بیشتری دارد، از جمله توانایی گرفتن صحیح مداد و نیز مهارت بالا در شناخت حروف و ترکیب آنها. اما خواندن نوعی رمز گشایی است و جذابیت زیادی برای کودکان دارد بدون اینکه نگران سختی مداد دست گرفتن و یا هرگونه فعالیت فیزیکی باشند.

مدتهاست که در کشورهای پیشرفته، سواد آموزی را به چندین مرحله تقسیم کرده اند و از سنین پایین با روش های ساده و در حد توان کودک آغاز می کنند و با بالا رفتن توانایی های کودک تکالیف آموزشی پیشرفته تری به آنها محول می شود و کودک بدون اینکه فشاری را تحمل کند به آرامی و به همراه بازی توانایی خواندن را پیدا خواهد کرد.

از پیشرفته ترین و مؤثر ترین برنامه های طراحی شده برای آموزش خواندن به کودکان، روش مدون دانشگاه آکسفورد انگلستان است. این روش سال هاست که در انگلستان در حال اجراست و با پیگیری این روش از سن 2 تا 7 سالگی کودکانی را پرورش داده که نه فقط توانایی خواندن و نوشتن را در سنین قبل از دبستان آموخته اند، بلکه درک مطلب آنها از متون نوشتاری بسیار بالاست و علاقه مند به کتاب و مطالعه بار آمده اند. محققین این دانشگاه معتقدند که حروف الفبای انگلیسی(28 حرف ساده و حروفی ترکیبی) بیشتر از آن هستند که در یک سال فرا گرفته شوند و با تفکیک خواندن و نوشتن، خواندن را به سن های پایینتر منتقل کرده اند. این در حالی است که زبان فارسی هم دارای تعداد حروف و مصوت هایی زیادی دارد مانند:کسره، ضمه و فتحه که هنگام ترکیب با حروف نوشته نمی شوند ولی خوانده می شوند.

حجاب ادامه می دهد که مهارت های خواندن زودهنگام که کودک شما می آموزد، پیشنیاز شروع مدرسه است. تمرکز در این سن بر همخوانی داستان ها، آهنگ ها و ترانه ها با هم و ایجاد مهارت های صحبت کردن و گوش دادن است. خوشبختانه، راه های سرگرم کننده و آسان زیادی برای تشویق به خواندن زودهنگام در خانه و مهدکودک وجود دارد. همچنین بازی های زیادی همچون بازی با قافیه ها، آوایی، صدای اول و آخر، درک مطلب، بازی با کارت اسامی، ترکیب صامت و مصوت و بسیاری بازی های دیگر را ولدین می توانند در خانه انجام دهند.

بنابراین ما هم می توانیم با روش درست یادگیری بهتری را برای کودکان فراهم کنیم.

محققین می گویند جامعه بی مطالعه خطرناک تر از رسانه زرد است و از طرفی سرانه مطالعه کشور ما تبدیل به زنگ خطر شده و علت های این کتاب گریزی آنقدر زیاد هستند که به نظر حل ناشدنی می رسد از جمله گرانی کتاب، عدم تبلیغات صحیح، جذاب نبودن کتب چاپ شده از لحاظ بصری و محتوایی، همگام نبودن کتب با رسانه های دیجیتال. آیا واقعا این معضل قابل درمان نیست؟

همانطور که این مشکل یک روزه به وجود نیامده و در طول سالیان دراز و برنامه ریزی های غلط دست به دست هم داده و کتاب را به یک کالای بی مصرف تبدیل کرده، برای باز گرداندن آن به زندگی روزمره نیاز به یک برنامه ریزی پایه ای دارد و به همکاری ارگان های مختلف خصوصا آموزش و پرورش نیاز دارد.

 سَویا رضایی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ویدیو

اختتامیه مسابقات بین المللی اربابان سلاح در شاهین شهر اصفهان

نخستین مانور مدیریت بحران در شهرک صنعتی بزرگ اصفهان